|
Gruntowne studium francuskiego historyka i politologa, Pierrea Grémion, poświęcone dziejom Kongresu Wolności Kultury w Paryżu – instytucji, która wywarła znaczący wpływ na oblicze intelektualne Europy w epoce zimnej wojny.
Książka stanowi rodzaj intelektualnej historii środowiska Kongresu w latach 1950-1975 (Raymond Aron, Chiaromonte, Jaspers, Arendt, Miłosz, Polanyi) i jego roli w utrzymaniu jedności z Europą Środkowowschodnią w epoce jałtańskiego podziału świata.
Wielką zasługą autora jest pokazanie ogólnoeuropejskiej roli Kultury Paryskiej i takich postaci jak Miłosz czy Jeleński, który pełnił w Kongresie funkcję kierownika sekcji wschodnio-europejskiej. Książka stanowi bardzo ważny przyczynek do konfrontacji intelektualnej Wschód-Zachód w okresie zimnej wojny, ale również wzajemnych stosunków między elitami europejskimi i amerykańskimi. Kongres Wolności Kultury nie powstałby i nie rozwinąłby się tak wspaniale, gdyby nie głębokie zaangażowanie elity amerykańskiej w zagadnienia europejskie po zakończeniu II wojny światowej.
Kwestia ta była do tej pory praktycznie niezbadana, również ze względu na zaangażowanie się CIA w międzynarodową politykę kulturalną USA i brak dostępu do archiwów tej instytucji. Ponieważ po upadku muru berlińskiego CIA otworzyła część archiwów dotyczących polityki kulturalnej wobec Europy w okresie zimnej wojny, badacze mogli zacząć korzystać z tych dokumentów. Pozycja ujawnia także działania radzieckich służb informacyjnych oraz wsparcie finansowe ze strony ZSRR dla europejskich środowisk intelektualnych. Pogłębia też wiedzę o związkach intelektualnych "zniewolonej" Europy "zza żelaznej kurtyny" ze światem demokracji i wolności. Książka przeznaczona jest dla wszystkich zainteresowanych problematyką rozwoju niezależnych nurtów kulturalnych w Europie w okresie zimnej wojny oraz rolą Stanów Zjednoczonych w tworzeniu oblicza kulturowego Europy pojałtańskiej.
|